Birkaç yıl evvel, 'Dahi anlamındaki de ayrı yazılır' şeklinde bir slogan ortaya çıktı ve bu doğrultuda siteler ve facebook grupları dahi kuruldu. Gerek imla kuralları gerekse dilin kendisi konusunda özenli davranmak elbette anlamlı, ancak 'de' edatı ne yazık ki 'dahi' anlamına gelmiyor. Dahası, 'de' ve 'da'ların cümle içinde bitişik ya da ayrı yazılmasında belirleyici olan, (sloganda ima edilenin aksine) ifadenin anlamı değil, işlevi. Şöyle ki, 'de' ifadesi, çekim eki olup da yer belirttiğinde bitişik, diğer durumlarda ise ayrı yazılır:

Rıfat Ilgaz'ın sinemaya aktarılan eseri Hababam Sınıfı, Türkiye'de hakim olan 'eğitim' algısını çok net bir şekilde yansıtan öğelerle dolu. Eğitim sistemimiz hakkında sürekli aynı şeylerden şikayet edilmesine rağmen, değişim konusunda sağlıklı adımlar atılamıyor olmasının nedeni de, söz konusu algının aslında farkında bile olmamamızdan kaynaklanıyor.

Yirmili yaşlarına gelmiş olmalarına rağmen hala liseye devam eden bir grup öğrencinin, 'Akşam sefası bitkisinin kalıtım şeması', 'Akdeniz Bölgesinin en büyük geçiti' gibi tamamen ansiklopedik olan data ve enformasyonu ezberlemedikleri için sınıfta kalıyor olmaları, lise mezunu olmanın aslında ne anlama geldiği konusunda epey fikir verici mahiyette.

Hangi saha söz konusu olursa olsun, örgün eğitim ile edinilen bir 'diploma' ile söz konusu alanda 'uzmanlık' arasında direkt bir ilişkinin zorunlu olmadığının farkına varılması gerekiyor.

Uzmanlık, kişinin bir branşa gönül verip, o branşta uzmanlığı, getirileri nedeniyle değil, bizzat branşa duyduğu ilgi nedeniyle, bir parça bencil bir yaklaşımla, araç değil, amaç olarak benimsemesiyle gerçek anlamda mümkün olabilen bir şey. Diploma ise, kişinin kendisine değil, 'başkalarına' yönelik olan ve iş hayatında (özellikle ilk aşamada) bir tür kabul (recognition) işlevinden öte bir anlam ifade etmeyen bir belgeden ibaret. Diplomaya eskilerin 'şehadetname' demiş olmaları, bu yönüyle son derece isabetli sayılabilir.

Ülkemizde (özellikle lise çağındaki pek çok öğrenci için) üniversiteler, hayatta başarılı olma adına ‘olmazsa olmaz’ addedilen kurumlar. Ancak aslına bakılacak olursa, üniversitelerin amaci, ‘hayat başarısı’ değil, ‘bilgi’ sunmak. Bu nedenle, sadece başarıyla ilişkilendirilmeleri elbette yanlış.

Bir üniversiteye girememek ya da bir lisans programını tamamlamamış olmak hayatın sonu olmadığı gibi, kampüslerde geçirilecek bir dört yıl, bir kişinin kendisini geliştirmesi adına ne gerek, ne de yeter şarttır. Çünkü eğer amacınız bilgiyse, ki aslında öyle olmalı, bu bilgiye ulaşmanın yolu sadece bu kurumlardan geçmiyor. İşinin zirvesinde olan fakat üniversite diploması olmayan pek çok insan var. Dahası, bu insanların arasında, sadece ve sadece ‘işlerine daha çok vakit ayırabilme’ adına üniversite eğitimlerini yarım bırakmış olanlar da var. (Orhan Pamuk ve Şebnem Ferah gibi.)

Televizyon izlemek pek adetim olmasa da dün gece Flash TV'de yayınlanan, Hulki Cevizoğlu'nun hazırlayıp sunduğu Ceviz Kabuğu programını seyrettim. Programın konusu, son yıllarda özellikle ABD'de sıklıkla gündeme gelen ve içinde yaşadığımız kainatın bılınçli olarak tasarlanmış bir bütün olduğunu ileri süren Akıllı Tasarım (Intelligent Design) adlı görüştü.