İttihad ve Terakki ve Üç Tarz-ı Siyaset [Yıldız]

"Ne Mutlu Türküm Diyebilene", Ahmet Yıldız:

Diğer siyasi partilerin, özellikle de Prens Sabahattin'in görüşlerini temsil eden Ahrar Fırkası'nın 1908 parlamento seçimlerinde başarı sağlayamamaları, 1906'dan sonra Osmanlı İmparatorluğu'nu Türk etnisi etrafında bir ulus devlete dönüştürmeyi "gizli" programı olarak benimseyen İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin kendisini "münci-i vatan" (vatanın kurtarıcısı) olarak sunmasına ve Türklerin tek partisi haline gelmesine sebep oldu. Her şeyin fırkası olan İttihat ve Terakki, "kutsal bir cemiyet"e dönüşmüş, vatanseverlik, ilerleme ve anayasa fikirleri onun tekeline girmişti.

İttihat ve Terakki, kendi içinde "üç tarz-ı siyaset"i de barındırmakla birlikte, resmi olarak Osmanlıcılık doktrinine bağlıydı ve ittihad-ı anasır politikasını izlemekteydi. Etnilerin birliği politikası 1911'deki parti kongresinde terk edildi ve yerini seküler ulusçu-Türkçü bir çizgiye bıraktı.

Yıldız, Ahmet. [2001] 2007. "Ne Mutlu Türküm Diyebilene": Türk Ulusal Kimliğinin Etno-Seküler Sınırları (1919-1938). İstanbul: İletişim Yayınları. 73-74.