Mini Etek [Aktaş]

Tanzimat'tan 12 Mart'a Kılık-Kıyafet ve İktidar, Cihan Aktaş:

1960'larda Batı'da iyice yayılmış olan mini etek modası, 1965 Türkiye'sinin bazı toplum kesitlerinde de etkili olmaya başlamıştı. 1968 yılında ise mini etek modası artık basın organlarının belli başlı bir malzemesi olup çıkmıştı. Bazı gazetelerde mini eteğin propagandasını yapan fotoğraflar ve yazılar yayınlanırken, "sağcı" diye tabir edilen basında ise mini etek aleyhtarlığına oldukça yer ayrıldığı görülüyordu.

...

Yerli ve geleneksel olana, hele hele İslâmî bir anlam ifade edene karşı oluşturulan küçümseme duyguları ilginç olaylara yol açıyordu. Böyle bir olay, Viyana'da düzenlenen Türk Haftası'nda bir defilede yaşanmıştı. Viyanalılardan gelen yoğun talep üzerine bindallı, üçetek ve benzeri "geleneksel Türk giysilerini" sergilemeleri istenen Türk mankenleri bu kıyafetleri giymeye yanaşmamışlardı. Olgunlaşma Enstitüsü öğretmenlerinden biri de "Ben bu pis köylü kılıklarını mankenlerime giydirtmem" diye itiraz etmişti.

Bu noktada aslolan kılık-kıyafetin niteliği değil, Batı modasına uyup uymadığı konusuydu. Mini etek, ülkenin "aydın" sayılan ya da kendilerini öyle gören kesimlerinde, halkın anlayış ve yaşayışına bir karşı çıkış imtiyazına dayanarak yayıldı. Özellikle kentlerde okullu kızlarda mini etek giyimi o denli yaygınlık kazandı ki, Milli Eğitim Müdürlüğü kız enstitülerine, kız liselerine ve ortaokullara mini etek giyilmemesini isteyen bir genelge yayınladı. Bu moda daha çok yaz aylarında Batılı turistlerin hücum ettiği kıyı kentlerinde etkili oluyordu. Ancak 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı törenlerinde kız öğrencilere şort ya da kısa etek giydirilmesi şeklinde küçük kentlerde de bu modanın etkisi hissediliyordu. Ne var ki, küçük kentlerde halk mini etek giyimini kabullenemiyordu. Örneğin Adana'nın düşman işgalinden kurtuluşunun 47. yıldönümü kutlamalarına katılan kız öğrencilere kısa etekli üniformaların giydirilişi halkın büyük tepkisine neden olmuştu.

Aktaş, Cihan. [1991] 2005. Tanzimat'tan 12 Mart'a Kılık-Kıyafet ve İktidar. İstanbul: Kapı Yayınları. 303-305.