Fransız İhtilali ve Osmanlı [Mahçupyan]

Bir Demokratın Günlüğü, Etyen Mahçupyan:

1789 gerçekten Osmanlı'da çok büyük bir şok yaratmıştır. Osmanlı'ya göre "Bir grup baldırı çıplak sokağa çıkmış ve ihtilal yapmışlardır." Osmanlı okumasıyla bu kabul edilemez bir durumdur. Ya Osmanlı ülkesine sirayet ederse ne olur belli değildir. Işte o zaman ilk kez Batı'da neler olduğu merak edilmiştir çünkü bunun bir tehdit olduğu anlaşılmıştır. Bu süreçte Osmanlı yönetici sınıfının Batı'da ne olduğunu gayet iyi anladıklarını düşünüyorum ben... Anladılar ve hiç hoşlanmadılar. Eşitlik, özgürlük gibi kavramların ne anlama geldiğini gayet iyi anlayabilecek, hepsi en az bir Batı dilini bilen, sürekli Avrupa'ya gidip gelen, çok iyi yetişmiş bir yönetici sınıf vardı. Ama olup biten o kadar tersti ki bunun Osmanlı'nın sonu olabileceğini görmüşlerdi.

Mahçupyan, Etyen. 2007. Bir Demokratın Gündemi. İstanbul: Hayy Kitap. 75-76.