Yeraltı Kuran Kursları [Aktaş]

Tanzimat'tan 12 Mart'a Kılık-Kıyafet ve İktidar, Cihan Aktaş:

[H]alkın en saf şekliyle dindar kalmış kesimlerinde Kur'an öğretimine, ibadetlere, İslâm'ı yaşama biçimine ve törenlere büyük önem verme şeklinde, her şeye rağmen canlı kalarak İslâmî unsurlan koruyan bir akım ... halk içinde birçok fedakârlığa katlanarak gizlice Kur'an öğretmeyi sürdüren kadınların başlattıkları "illegal Kur'an Kurslan" da denilebilecek bir akımdır. Dindarlara baskının bütün ağırlığıyla kendini hissettirdiği 1946'lı yıllarda bu akım, on binlerce Kur'an hafızının yetişmesini sağlamıştır. Kur'an öğreticisi kadınlann bu faaliyeti herhangi bir siyasî bilinç taşımıyor gibi görünse de, İslâmî Varlık'ın canlı kalması ve geleceğe taşınması açısından oldukça etkili olmuş; katkısız, saf İslâmî yapılanmada önemli bir rol oynamıştır. Kadınların Kur'an'ı canlı tutma yönündeki bu gayretleri, İslâmî tesettür olgusunun halk içinde sürdürülüşü açısından da önemlidir. Kur'an öğretimi yönündeki bu gayret, çeşitli İslâmî akımlann ötesinde bir anlamı ifade etmektedir:

... orta yaşlı kadınlar evlerini mahallenin gönüllü çocuklarına açmışlardı. Kışın o soğuk aylarında fistanlarının altına gizlenmiş mushaflar, ısınmak için taşınan küçük kömür torbaları ve öğle yemekleri o dönemin en acıklı hatıralarıdır. Binlerce, onbinlerce çocuk Kur'an öğrenmektedir. Ama okutanlar da bilmediği gibi, okuyanlar da, hafız olanlar da Kur'an'ı sadece yüzünden okuyabilirler. Gerisi ise yasak ve imkansız zaten.

Aktaş, Cihan. [1991] 2005. Tanzimat'tan 12 Mart'a Kılık-Kıyafet ve İktidar. İstanbul: Kapı Yayınları. 272-273.