October 17, 2006

Teknolojik İnfaz Yöntemleri (5): İnfazda Ayrımcılık

Zehirli gaz uygulaması, ABD'de ilk olarak 1921 yılında Nevada eyaletinde yasallaşmış olsa da, bu yöntemin elektrikli sandalyeden bile daha insani olduğunun anlaşılmaya başlanması ancak 1930'lu yıllarda olmuştu.

Wright Kardeşler

North Carolina eyaletinin tecrübeli gazetecisi William Thomas'ın 1935 yılında dile getirmiş olduğu çarpıcı düşünceler bize bu aydınlanma süreci konusunda bir fikir verebilir. Muazzam gazetecilik kariyeri boyunca 142'si elektrikli, 4'ü elektriksiz (iple) olmak üzere, toplamda 146 infazı bizzat izleyen, sanki bütün bunlar yetmiyormuş gibi 6 tane de linç olayına şahit olmuş olan Thomas, 27 Mart 1935 tarihinde News and Observer gazetesinde yayınlanan bir yazısında, insanları 'asmanın' tam anlamıyla şeytanca bir şey olduğunu söyledi ve elektrikli sandalye ile infazı da, 'devletin yapmayı gerekli gördüğü en kötü şeyi yapmanın en kötü yolu' olarak tanımladı. Bütün bu gerçekler karşısında, gaz odası, nisbeten en insani olan adam öldürme yöntemi olmalıydı.

North Carolina eyaletinin çok daha insani ve medeni olduğuna karar verilen gaz odası yöntemine geçmesi, işte bu büyük uyanışın bir sonucuydu. Ancak bu uyanış elbette bir günde gerçekleşmemiş, özellikle 20'li yıllarda artan elektrik sandalye karşıtı kamuoyu, bu yönde bir karara zemin hazırlamıştı. Nitekim, 5 Ocak 1925 tarihli News and Observer gazetesinde Kenneth Hale ve John Leak adlı iki zencinin infazı şu cümlelerle okuyuculara aktarılıyordu:

'Amen' ve 'Haleluya' çığlıkları atan 17 yaşındaki zenci Kenneth Hale, … genç vücudu … yüksek amperli dört elektrik şoku ile acı bir savaşa girmesinin ardından öldü. … Yanan etinin kötü kokusu küçük odayı istila ettiğinde, şerif, başka hiçbir kokuya rekabet imkanı tanımayan purosunu yaktı. Akım [ikinci] zenciyi kaptığında ise, şerif, 'İşte bu Garwood davasının sonudur' dedi. 'Biri bana bir kibrit versin, purom sönmüş.'

O yıllarda polis gücüne ve yargıya ciddi seviyede bir ırkçılığın hakim olduğu düşüncesi de yaygındı. North Carolina State Board of Charities and Public Welfare olarak adlandırılan ekibin 1929 yılında yayınladığı North Carolina'da İdam Cezası başlıklı çalışma da bu konuyu ele alıyor, 1890 ve 1928 yılları arasında işlenen idam suçları ve bu suçların infazlara yansımasının analizine odaklanıyordu.

Rapora göre, infaz edilen 152 kişiden 106'sı siyahtı – ki o yıllarda siyah nüfus toplam eyalet nüfusunun ancak %25'ine tekabül ettiğinden, bu epey yüksek bir orandı. Bir de nedense hiçbir siyah erkek, bir siyah kadına tecavüz ettiği için idam edilmemişti. Hiçbir beyaz erkek, bir siyah kadına tecavüz ettiği için idam edilmemişti. Beyaz bir kadına tecavüz eden dört beyaz erkekten sadece biri idam edilmişti. Beyaz bir kadına tecavüz eden bir siyah erkeğin ise idam edilmemesi, pek görülmüş şey değildi.

North Carolina'nın diğer güney eyaletlerine nisbetle çok daha hoşgörülü olduğuna da değinilen raporda, elektrikli sandalyenin daha çok siyahları kızarttığı sonucuna varılıyordu. Zaten özellikle o dönemde, beyazların (ve dolayısıyla beyaz jürilerin) siyahlara bakışının çok da iyimser olduğu söylenemezdi. Yine News and Observer gazetesinde yayınlanan bir yazı, halkın bu durumun farkında olduğu konusunda fikir verebilecek mahiyette:

1931 yılında North Carolina'da dokuz idam cezası uygulanmıştı ve bu dokuz kurbanın dokuzu da embesil erkek zencilerdi. İdamların yedisi cinayet, biri tecavüz, biri de hırsızlık nedeniyle gerçekleşmişti. … Zekaca geri olan dokuz zenciyi idama mahkum etmek, 250 beyaz katil için sizce ne kadar bir 'caydırıcılık' etkisine sahip olur? Siyah ya da beyaz hiçbir kadını idam etmiyoruz, beyaz erkekleri de idam etmiyoruz, normal zekalıları da idam etmiyoruz.

Bütün bunlar göz önüne alınınca, Wright Kardeşler'in ilk uçuşlarını gerçekleştirdiği North Carolina eyaletinin ilk gaz odasında idam edilen ilk kişi olan Allen Foster'ın rengini tahmin etmek pek de zor olmuyor.

^* North Carolina'da yayınlanan News and Observer gazetesinden yapılan alıntılar, Trina N. Seitz'in 2004 yılında The North Carolina Historical Review adlı akademik dergide yayınlanan "The Killing Chair and the Execution of Allen Foster" adlı makalesinden alınmıştır.